Het onderzoek wordt nog voortgezet, net als naar een serie mogelijke andere afpersingen, omkopingen en moorden, aldus gisteren de officieren van justitie mr. J. Plooy en mr. F. Teeven op een eerste pro-formaterechtzitting in de zwaarbewaakte rechtbank Schiphol-Oost.

Het lijkt er voor het eerst in lange tijd op, zeiden de aanklagers, dat justitie grip krijgt op een aantal onrustbarende ontwikkelingen: afpersingen, liquidaties en corruptie binnen gevoelige overheidsdiensten, zoals de politie.

Bijzonder was hun oproep aan getuigen om zich niet door angst te laten leiden. "De realiteit is dat getuigen in zaken als deze eerder afgeschrikt dan aangemoedigd lijken te worden. Er heerst een angstaanjagende sfeer die mensen, zeker door de kans op ongewenste publiciteit, bevreesd doet zijn voor hun leven of voor intimidatie", aldus de officieren.

Vertrouwen

Om de waarheid tijdens het proces te achterhalen is het vertrouwen van slachtoffers en getuigen nodig. Daarvoor is nodig dat de voorlopige hechtenis blijft voortduren. Wat Plooy en Teeven betreft, geldt dat zowel voor Holleeder als voor de overige verdachten zoals Senol T. (41) en Maruf ('Paja') M. (50), die worden gezien als leiders van de criminele organisatie waarvan verder Richard G. (43), Ozan T. (34) en " minister van Financiën", de gokhallenexploitant en bandleider Marcel K. (47) worden gerekend. Willem Holleeder, in 1983 veroordeeld voor zijn aandeel in de ontvoering van Freddy Heineken en diens chauffeur, wordt in streng afzonderingsregime gevangen gehouden. Hij lijkt nogal vermagerd sinds zijn arrestatie.

'Maestro'

Hij kreeg een brilletje te leen van zijn advocaat mr. A. Moszkowicz, die hij met 'maestro' begroette, maar beperkte zijn optreden in de rechtszaal gisteren tot wat hoofdschudden en een schamper lachje, toen de officieren van justitie met details uit het dossier motiveerden dat justitie nog altijd 'ernstige bezwaren' tegen hem en zijn kompanen in het geding brengt. Voor het bewijs zal justitie in belangrijke mate steunen op de verslagen van vijftien gesprekken die Willem Endstra in 2003 en 2004 in een rondrijdende auto had met rechercheurs van de Criminele Inlichtingen Eenheid (CIE), waarin hij gedetailleerd uit de doeken deed hoe hem onder dreiging met grof geweld miljoenen werden afgetroggeld, en waarbij Holleeder hem niet alleen zou hebben gesuggereerd dat hij bij een hele serie liquidaties betrokken was geweest, maar ook nieuwe moorden in het vooruitzicht stelde.

"De schoten waarmee Endstra bruut om het leven werd gebracht waren op zichzelf al een aanwijzing dat zijn woorden wel eens heel goed zouden kunnen kloppen", zei mr. Plooy. Zij waren ook het startsein voor een zeer omvangrijk onderzoek naar afpersing van vermogende zakenmensen volgens dezelfde methode die de inmiddels in Thailand zelf geliquideerde crimineel John Mieremet in 2002 al in een Telegraaf-interview uit de doeken had gedaan: "inpalmen, vastbijten en uitknijpen!" Volgens justitie worden delen van de Endstra-tapes bevestigd door zijn gesprekken met rijksrechercheurs en een officier van justitie, en door getuigenverklaringen. In één zó'n verklaring is weergegeven dat Holleeder had laten weten dat Endstra's broer Haico "nog 150 miljoen zou moeten betalen". Endstra was in de laatste jaren van zijn leven bijna de belichaming van de verwevenheid van boven- en onderwereld", zei officier mr. Plooy. Niet een in alle opzichten onschuldig slachtoffer, maar het gaat niet aan hem te typeren als crimineel. "Een man met een goed en ruim hart, berekenend en gewiekst, die met open ogen in de even avontuurlijke als onomkeerbare val van de criminaliteit liep, maar daarbij betrekkelijk naïef was voor de ongekend heftige en ernstige gevolgen die dat voor zijn totale leven kon, en ook zou, hebben."Vlerken

De CIE-rechercheurs die Endstra's verhalen hebben vastgelegd moeten in de rechtszaal maar eens komen uitleggen hoe ze precies te werk zijn gegaan, vond Holleeders advocaat mr. Moszkowicz. Dat kunnen harde confrontaties worden, nu de raadsman hen gisteren bij voorbaat al uitmaakte voor " gefrustreerde, geborneerde vlerken", wegens de soms weinig vleiende wijze waarop zij zich blijkens de gespreksverslagen over Holleeder hebben uitgelaten.

"Had-ie maar de lucht in gegaan (...) Ik heb gewoon een bloedhekel aan hem." Moszkowicz: "Ik ga ze horen als getuige. Als iemand zich verkneukelt als mijn cliënt de lucht in gaat, zegt dat misschien iets over zijn betrouwbaarheid!" De advocaat noemde de reputatie van zijn cliënt als (top)crimineel overdreven (" gedemoniseerd in de media") en herinnerde aan een getuigenverklaring volgens welke Willem Endstra twee pistolen had gehad en het plan Holleeder dood te schieten, waarna hem het tweede wapen in de hand zou worden gedrukt om het op zelfverdediging te doen lijken.

Bron: Telegraaf.nl